AERIUS

AERIUS is het instrument waarmee neerslag (depositie) van stikstof op Natura 2000-gebieden binnen Nederland wordt berekend, gemonitord en geregistreerd. Het Landelijk Informatiepunt Stikstof en Natura 2000 ondersteunt AERIUS gebruikers bij hun vragen en wensen.

Ondersteuning AERIUS gebruikers

Het Landelijk Informatiepunt Stikstof en Natura 2000 is het centrale aanspreekpunt voor AERIUS gebruikers. Heeft u vragen of wensen ten aanzien van het gebruik van AERIUS? Neem dan contact op met onze Helpdesk.

Ook versturen wij ook de nieuwsbrief aan de AERIUS Community. Wilt u deze ontvangen? Meld u aan via onderstaande button:

Aanmelden AERIUS nieuwsbrief

Producten

AERIUS bestaat uit meerdere producten, elk gericht op een specifieke gebruikerstaak:

  1. AERIUS

    Calculator

    is de rekenmachine van AERIUS. Hier zijn de functionaliteiten die AERIUS Scenario bood grotendeels in opgenomen.
  2. In

    AERIUS Register

    kunnen bevoegde gezagen de stikstofruimte die beschikbaar komt door het treffen van een maatregel reserveren en toedelen aan aanvragen die stikstofruimte vragen. Dat gebeurt via verschillende Stikstofbanken.
  3. AERIUS

    Monitor

    geeft informatie over de huidige en verwachte stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden.
  4. AERIUS

    Connect

    ondersteunt de directe uitwisseling van gegevens tussen AERIUS en andere IT-systemen, zonder tussenkomst van een gebruikersinterface. Gebruikers kunnen hiermee taken automatiseren.
  5. Met AERIUS

    Check

    kunnen ondernemers anoniem nagaan of zij voldoen aan de drempelwaarde voor de regelingen onder de aanpak piekbelasting.

Alle AERIUS producten zijn vrij toegankelijk via aerius.nlDeze link opent in een nieuw tabblad.

Handleidingen

Deze handleidingen en instructiedocumenten helpen u op weg bij het gebruik van AERIUS producten:

Veelgestelde vragen Algemeen

Is het gebruik van AERIUS Calculator verplicht?

Ja, dit is verplicht voor het doen van een stikstofberekening in het kader van een toets voor vergunningverlening met betrekking tot stikstof en de Wet natuurbescherming. De versie die gebruikt dient te worden is de versie die via AERIUS.nlDeze link opent in een nieuw tabblad online beschikbaar is. In Artikel 2.1 van de Regeling natuurbeschermingDeze link opent in een nieuw tabblad is de wettelijke verplichting voor het gebruik van AERIUS vastgelegd.

Wat is de nauwkeurigheid van de uitkomsten van AERIUS Calculator?

De berekende depositiewaarden kunnen enkele tientallen procenten afwijken van de werkelijke depositie. Omdat de depositie in alle gevallen op eenzelfde manier wordt berekend, vallen de systematische fouten tegen elkaar weg. Voor meer informatie, zie het doelmatigheidsonderzoekDeze link opent in een nieuw tabblad (.pdf) van TNO en de internationale reviews.

Waarom is er bij wegverkeer ook een NO2 emissie opgenomen in de PDF export van AERIUS Calculator?

AERIUS maakt gebruik van emissiefactoren voor NH3, NOx en NO2 om de emissie van wegverkeer en de daaruit volgende depositiebijdrage te berekenen. NO2 is onderdeel van de totale NOx emissie en is noodzakelijk voor de SRM2 berekeningen en maakt daarom onderdeel uit van de vastgestelde emissiecijfersDeze link opent in een nieuw tabblad. Deze emissiefactoren worden al langer getoond in de gebruikersschil van AERIUS Calculator.

Downloads

Actualisatie AERIUS algemeen

Waarom wordt AERIUS ieder jaar geactualiseerd?

Gegevens over en inzichten in bijvoorbeeld emissiebronnen, habitattypen of leefgebieden in natuurgebieden en rekenmodellen ontwikkelen zich voortdurend, mede door alle genomen maatregelen voor klimaat en luchtkwaliteit en maatregelen om de stikstofuitstoot te verlagen. Het RIVM gebruikt daarbij informatie van kennisinstituten als het Planbureau voor de Leefomgeving, CBS, TNO en het onderzoeksbureau van Universiteit Wageningen, eigen gegevens en de natuurgegevens van de voortouwnemers van de Natura 2000-gebieden. Om ervoor te zorgen dat bij vergunningverlening en monitoring wordt uitgegaan van actuele gegevens over emissies en deposities, is een jaarlijkse actualisatie noodzakelijk.

Waarom is het na aankondiging van de AERIUS actualisatie beter om met nieuwe vergunningaanvragen te wachten op de nieuwe versie?

Na de actualisatie wordt het gebruik van de nieuwe versie van AERIUS Calculator in de Regeling natuurbescherming voorgeschreven als het te gebruiken instrument voor toestemmingverlening. Bij lopende procedures zal daardoor een nieuwe berekening uitgevoerd moeten worden. Deze nieuwe berekening geeft mogelijk andere resultaten. Gezien de doorlooptijd van aanvraag tot definitief besluit, zullen aanvragen die nu worden ingediend waarschijnlijk pas na de actualisatie van AERIUS een definitief besluit kunnen ontvangen. Voor nieuwe aanvragen kan het daarom verstandig zijn om op de nieuwe versie van AERIUS Calculator te wachten.

Wat zijn de gevolgen van de actualisatie voor vergunningverlening?

Initiatiefnemers kunnen na de actualisatie andere uitkomsten van de berekeningen krijgen met de nieuwe versie van Calculator. Als het bevoegd gezag vóór de actualisatiedatum nog geen definitief toestemmingsbesluit heeft genomen, moet de berekening opnieuw uitgevoerd worden met de nieuwe versie. Ook als het bevoegd gezag een definitief besluit heeft genomen, is er altijd nog een periode totdat dit besluit onherroepelijk is. Een definitief besluit kan dan worden aangevochten. Het kan dan nodig zijn dat de initiatiefnemer een herberekening uitvoert met de nieuwe versie.

Kan ik oudere AERIUS bestanden inladen in AERIUS Calculator?

Ja, dit is mogelijk. AERIUS zet bronnen automatisch om. In sommige gevallen krijgt u een expliciete melding van een omzetting die inhoudelijke gevolgen heeft of kan hebben. Denk aan een rekenjaar dat niet meer beschikbaar is, en dat automatisch wordt omgezet naar het eerstvolgende wel beschikbare rekenjaar.

Oude berekeningen met bronnen die mobiele werktuigen bevatten worden ook automatisch omgezet, hierbij moeten er wel handmatig gegevens worden aangevuld. Zie voor meer informatie over het omzetten van oude invoerbestanden van mobiele werktuigen paragraaf 8.4 van de Instructie gegevensinvoer voor AERIUS CalculatorDeze link opent in een nieuw tabblad.

Actualisatie AERIUS 2023

Welke impactvolle wijzigingen zijn er voor AERIUS actualisatie 2023?
  • Een impactvol onderdeel van de actualisatie dit jaar is het bijstellen van de KDW. Door het gebruik van geactualiseerde habitatkaarten, geactualiseerde Kritische Depositiewaarden (KDW’s) en update van de achtergronddepositie wijzigt de selectie van relevante en (naderend) overschreden hexagonen.
  • In de projectberekening zijn geen grote wijzigingen. Wel zijn, zoals ieder jaar, de emissiefactoren van bijvoorbeeld wegverkeer geactualiseerd.
In hoeverre heeft de actualisatie invloed op de vergunningverlening?

Initiatiefnemers kunnen na de actualisatie andere uitkomsten van de berekeningen krijgen met de nieuwe versie van Calculator. Als het bevoegd gezag vóór de nieuwe release nog geen definitief toestemmingsbesluit heeft genomen, moet de berekening opnieuw uitgevoerd worden met de nieuwe versie. Ook als het bevoegd gezag een definitief besluit heeft genomen, is er altijd nog een periode totdat dit besluit onherroepelijk is. Een definitief besluit kan dan worden aangevochten. Het kan dan nodig zijn dat de initiatiefnemer een herberekening uitvoert met de nieuwe versie.

Valt de AERIUS Check ook onder de actualisatie?

Nee, AERIUS Check wordt niet geactualiseerd. Met AERIUS Check kunt u nagaan of een bedrijfs(locatie) in aanmerking komt voor regelingen binnen de aanpak piekbelasting, zoals de Lbvplus. De resultaten van een berekening in AERIUS Check veranderen niet.

Waarom wordt AERIUS Check niet geactualiseerd?

AERIUS Check wordt gebruikt om te toetsen aan de drempelwaarde van de aanpak piekbelasting en de Lbv-regelingen. Voor de uitvoering van de aanpak en voor de inzet van de regelingen is het onwenselijk als gedurende de looptijd de doelgroep van samenstelling verandert. Door uit te blijven gaan van AERIUS 2022 blijven de rekenresultaten hetzelfde en de doelgroep dus gelijk.

Waarom blijft de oude versie van AERIUS Monitor niet beschikbaar?

Door de actualisatie zijn de nieuwe cijfers van bijvoorbeeld de totale depositie en KDW verwerkt in AERIUS Calculator. Deze cijfers zijn anders dan wat nu in AERIUS Monitor (versie 2022) te zien is. Om verwarring over de cijfers te voorkomen is ervoor gekozen om één dataset te presenteren. Dit betekent dat AERIUS Monitor niet beschikbaar is totdat de nieuwe dataset daarin is verwerkt.

Actualisatie AERIUS 2022

Welke wijzigingen zijn doorgevoerd in AERIUS 2022?

Het Wijzigingsbesluit HabitatrichtlijngebiedenDeze link opent in een nieuw tabblad vanwege aanwezige waarden is toegevoegd. In dit besluit zijn de aanwijzingsbesluiten van 101 Natura 2000-gebieden gewijzigd. Waar van toepassing zijn habitattypen en soorten toegevoegd en soms verwijderd. Het gaat om habitattypen die op het moment van aanwijzen aanwezig of afwezig waren, maar destijds ten onrechte niet of wel zijn opgenomen in de oorspronkelijke aanwijzingsbesluiten. Met de jaarlijkse actualisatie wordt een actueel beeld verkregen van de totale stikstofdepositie op de natuurgebieden. Het verwerken van de gevolgen van het ‘Wijzigingsbesluit Habitatrichtlijnen betekent dat de actualisatie lokaal verschillen in stikstofdepositie kan laten zien ten opzichte van de eerdere berekeningen met de vorige versie van AERIUS.

Nieuwe functionaliteiten
Er zijn nieuwe functionaliteiten toegevoegd waar gebruikers het afgelopen jaar om hebben gevraagd en over hebben meegedacht. Het is nu mogelijk om meerdere rekentaken aan te maken en deze parallel door te rekenen en te exporteren. Hierdoor is het makkelijker geworden om met verschillende referentie jaren te werken, of juist sneller een voorkeursvariant te bepalen. Naast de pdf export voor de Wnb-aanvraag is een hulpmiddel beschikbaar als download ter beoordeling van de randhexagonen. Ook kunnen automatisch eigen rekenpunten worden toegevoegd vanuit een zelf gekozen situatie in een straal tot 25 km (in Nederland) en/of binnen 25 km in buitenlandse natuurgebieden.

RAV factoren
Naar aanleiding van de uitspraak van de Raad van State in september 2022 over de Rav-factoren kan niet meer enkel gebruik worden gemaakt van de Rav-factoren bij het berekenen van de stikstofemissie, maar er zal een passende beoordeling gemaakt moeten worden waaruit blijkt wat de effecten zijn op de Natura 2000-gebieden.

Als bij een berekening voor het bepalen van de stikstofemissie van emissiearme stalsystemen gebruik wordt gemaakt van de factoren uit de Regeling ammoniak en veehouderij (Rav-factoren), verschijnt er een pop-up in beeld waarin wordt aangegeven dat de werking van de emissiearme stal onzeker is en dat voor meer informatie de Helpdesk Stikstof en Natura 2000 geraadpleegd kan worden.

Maximale rekenafstand van 25 km

Waarom is er een maximale rekenafstand van 25 km ingesteld?

Het kabinet heeft in de zomer van 2021 besloten om bij het berekenen van depositie voor toestemmingverlening een maximale rekenafstand van 25 kilometer voor alle typen emissiebronnen te hanteren. Daarbij zijn technisch modelmatige argumenten betrokken die volgen uit de onderzoeken die door het RIVM en TNO zijn uitgevoerd, in opdracht van het ministerie van LNV en in reactie op het eindrapportDeze link opent in een nieuw tabblad van het Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof. Deze maximale rekenafstand is in AERIUS Calculator 2021 verwerkt.

Wat zijn de gevolgen van de maximale rekenafstand van 25 km voor salderen?

Als gevolg van de maximale rekenafstand van 25 km kan bij een verschilberekening tussen twee situaties aan de randen van het rekengebied voor de ene situatie wel en voor de andere situatie geen toe- of afname worden berekend. Het betreft situaties waarbij de x, y coördinaten van de bron(nen) in de beoogde situatie (deels) verschillen van die in de referentiesituatie.

De provincies hebben hiervoor in overleg met het Rijk een handreiking opgesteld. Deze handreiking geeft vergunningverleners, toezichthouders en initiatiefnemers een

handelingsperspectief

over hoe bij

intern salderen

om te gaan met projecten waarin depositietoenames zijn berekend als gevolg van verplaatsing van de puntbronnen (randeffecten).

Voor

extern salderen

wordt nog gewerkt aan een aanvulling op deze handreiking.

Wat zijn de gevolgen van de maximale rekenafstand van 25 km op mijn referentiesituatie?

Door de maximale rekenafstand kunnen minder referentiedata van toepassing zijn. De maximale rekenafstand van 25 km kan betekenen dat uw initiatief op minder Natura 2000 gebieden effect heeft. Wanneer hierdoor gebieden met een vroegere aanwijsdatum (bijvoorbeeld 1994) wegvallen kan het zijn dat u voor uw referentiesituatie rekening dient te houden met een recentere aanwijsdatum (bijvoorbeeld 2004).