Dode wolven

Door een groeiende wolvenpopulatie komt het ook vaker voor dat een wolf wordt aangereden in het verkeer. Dode wolven worden in opdracht van provincies onderzocht op onder andere de doodsoorzaak en verschillende ecologische aspecten. Hieronder lees je wat je moet doen na aan aanrijding met een wolf, hoe dit verder wordt afgehandeld en geven we inzicht in de dood aangetroffen wolven in Nederland.

Wat moet je doen na een aanrijding met een wolf?

  • Rijd niet door.
  • Bel niet met de dierenambulance, maar met de politie via 0900 8844.
  • Probeer zo goed mogelijk de locatie door te geven.
  • Bel ook de politie als het dier niet blijft liggen maar doorloopt.
  • Blijf ter plaatse en wacht de komst van de politie of betrokken deskundige af. Ga nooit achter het dier aan, laat dit over aan de betrokken deskundige.
  • Neem aangereden dieren nooit mee en geef het ook niet aan onbevoegde derden. Omdat het om beschermde dieren gaat, staat de Wet natuurbescherming dit niet toe.

Protocol bij een aanrijding met een wolf

De provincies hebben afspraken gemaakt hoe we omgaan met de wolf en hoe aanrijdingen met wolven worden afgehandeld. De afhandeling van aangereden wolven is vastgelegd in de Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023 – Interventie richtlijnenDeze link opent in een nieuw tabblad (pagina 15 t/m 17), die zijn toegevoegd aan het Interprovinciaal wolvenplanDeze link opent in een nieuw tabblad en het Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023Deze link opent in een nieuw tabblad.

Hieronder zijn de stappen van de melding bij een aanrijding of vondst, het vaststellen van de toedracht, de berging van het dier tot en met de autopsie en de onderzoeksresultaten toegelicht.

Melding aanrijding of vondst

Na een aanrijding, roept de meldkamer van de politie een daarvoor betrokken deskundige op. Via de politie wordt ook de provincie en BIJ12/Wolvenmeldpunt ingeschakeld.

Vaststellen toedracht

Een politieagent voert op de plaats van de vondst of aanrijding een onderzoek uit om de toedracht in kaart te brengen. De politie stelt bijvoorbeeld via de bestuurder en/of getuigen vast of het dier door een aanrijding om het leven is gekomen. Indien er geen indicatie is van een eventueel misdrijf wordt een medewerker van Wageningen Environmental Research (WENR)Deze link opent in een nieuw tabblad opgeroepen om het dier nader te analyseren en af te voeren voor vervolgonderzoek.

Stroperij of verdachte omstandigheden

Wanneer bij een dode wolf uit het onderzoek ter plaatse, de eerste sectie of het vervolgonderzoek blijkt dat het om een niet-natuurlijk overlijden kan gaan (anders dan een aanrijding zonder opzet), is dit voor de politie aanleiding om vervolgonderzoek te doen. Vanaf dat moment is de politie het aanspreekpunt.

Berging van het dier

Hoe de berging van het dier wordt afgehandeld verschilt per situatie. Indien mogelijk kan de opgeroepen deskundige na een eerste beoordeling het dier meenemen voor nader onderzoek. Het dier mag pas verplaatst worden ná het sporenonderzoek. Vanwege de veiligheid is dit niet altijd mogelijk, denk hierbij aan de vrije doorgang van verkeer bij (drukke) (snel)wegen. In dat geval is de persoon of organisatie die het dier verplaatst, of laat verplaatsen in samenspraak met bijvoorbeeld Rijkswaterstaat, verantwoordelijk om de vondstsituatie te documenteren en met foto’s vast te leggen.

Het dier wordt vervolgens overgebracht naar Dutch Wildlife Health Centre (DWHC)Deze link opent in een nieuw tabblad van de Universiteit Utrecht voor verder onderzoek door DWHC en WENR.

Autopsie

Onderzoekers van het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC)Deze link opent in een nieuw tabblad van Universiteit Utrecht en Wageningen Environmental Research (WENR)Deze link opent in een nieuw tabblad voeren sectie uit op het dier. DWHC verricht veterinair onderzoek zoals de doodsoorzaak en eventueel onderliggende ziekten. WENR verricht dierecologisch onderzoek en richt zich hierbij op leeftijd, geslacht, conditie, voortplantingsstatus en voedselkeuze.

Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek in Vlaanderen tonen in onderstaande video de autopsie van GW979m, het ouderdier van de Vlaamse Hechtel-Eksel roedel. De onderzoekers tonen hoe de autopsie verloopt en welke kennis wordt opgedaan:

Onderzoeksresultaten

De onderzoeksresultaten van dood aangetroffen wolven worden ieder kwartaal gedeeld in de voortgangsrapportage over de activiteit van de wolf in Nederland.

Overzicht met aangereden of dood aangetroffen wolven

Sinds april 2023 is hieronder een overzicht te vinden met daarin de bekende in Nederland aangereden of dood aangetroffen wolven. Voor een aanrijding of vondst wordt geen nieuwsbericht gepubliceerd, tenzij een provincie anders besluit.

Tabel met de bij BIJ12 bekende dode wolven. Bijgewerkt op 8-12-2023.
Datum omgekomenOorzaakLocatieProvincieIndividuPopulatie van herkomstGeboorteroedelVoor het eerst in NL vastgesteld op DNAVoor het laatst in NL vastgesteld op DNA
27-01-26Onbekend, vermoedelijk verkeersongevalNunspeet, N795GelderlandNog niet bekend, mannelijk individuNog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
26-01-26Onbekend, vermoedelijk verkeersongevalDalen, N34DrentheNog niet bekend, mannelijk individuNog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
22-01-26Onbekend, vermoedelijk verkeersongevalHoenderloo, N804GelderlandNog niet bekend, vrouwelijk individuNog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
18-01-26Onbekend, vermoedelijk aanrijding met treinPuttenGelderlandNog niet bekend, mannelijk individuNog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
14-01-26Onbekend, vermoedelijk verkeersongevalOverberg, A12UtrechtNog niet bekend, vrouwelijk individuNog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
11-01-26Onbekend, vermoedelijk verkeersongevalEpe, BoerwegGelderlandNog niet bekend, vrouwelijk individuNog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
17-12-25Onbekend, vermoedelijk verkeersongevalHijkenDrentheNog niet bekend, vrouwelijk individuNog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
12-12-25VerkeersongevalHoenderloo, N304GelderlandNog niet bekend, mannelijk individuNog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
11-12-25VerkeersongevalDoldersum, HuenderwegDrentheGW5258mCENederland, Drents-Friese regio (Drenthe/Fryslân)december-25december-25
Onbekend; karkas gevonden 10-12-2025Vermoedelijk predatie wolfDwingelooDrentheNog niet bekend,
vrouwelijk individu
Nog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
01-12-25Afschot na vergunningUtrechtse HeuvelrugUtrechtGW3237mCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)april-23december-25
01-12-25VerkeersongevalVoorthuizen, Nieuwe VoorthuizerwegGelderlandNog niet bekend,
mannelijk individu
Nog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
Onbekend; karkas gevonden 30-11-2025Onbekend, vermoedelijk natuurlijke doodsoorzaakDeelen GelderlandNog niet bekend,
mannelijk individu
Nog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
25-11-25VerkeersongevalAppelscha, N381FryslânNog niet bekend,
vrouwelijk individu
Nog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
21-11-25Vermoedelijk predatie wolfVierhoutenGelderlandNog niet bekend,
vrouwelijk individu
Nog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
20-11-25VerkeersongevalPutten, A28 GelderlandNog niet bekend,
mannelijk individu
Nog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
14-11-25VerkeersongevalEde, N224GelderlandNog niet bekend,
mannelijk individu
Nog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
13-11-25VerkeersongevalOtterlo, N224GelderlandNog niet bekend,
vrouwelijk individu
Nog niet bekend(Nog) OnbekendNog niet bekendNog niet bekend
Onbekend; karkas gevonden 25-10-2025Vermoedelijk predatie wolfDeelen GelderlandGW4077fCEDuitsland, Kaarzer Holz (Mecklenburg-Vorpommern)februari-24oktober-25
21-10-25VerkeersongevalWapenveld, N302GelderlandGW5256mCENederland, Noordoost-Veluwe (Gelderland)oktober-25oktober-25
Onbekend; karkas gevonden 6-10-2025OnbekendHulshorst, Veluwemeerkust GelderlandGW2664mCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)maart-22oktober-25
05-10-25VerkeersongevalHardewijk, N302 GelderlandGW5091fCENederland, Noordwest-Veluwe (Gelderland)oktober-25oktober-25
24-09-25VerkeersongevalEpe, N795 GelderlandGW5090fCEOnbekendseptember-25september-25
22-09-25Nooddoding na aanrijdingLeusden, N227 UtrechtGW4243fCEOnbekendmei-24september-25
18-09-25Vermoedelijk predatie wolfErmelo GelderlandGW5089fCENederland, Noordwest-Veluwe (Gelderland)september-25september-25
22-07-25Nooddoding na aanrijdingEde, N224 GelderlandGW5088mCEDuitsland, Göhrde (Nedersaksen) juli-25juli-25
14-05-25VerkeersongevalZweeloo, N381 DrentheGW4009mCENederland, Drents-Friese regio (Drenthe/Fryslân )december-23mei-25
22-04-25Nooddoding na aanrijdingTynaarlo, A28 DrentheGW4689mCENederland, Gelderse-Vallei Noord (Gelderland)januari-25april-25
09-04-25Aanrijding met treinEde GelderlandGW4418mCEDuitsland, Langenlehsten-Leisterförde (Sleeswijk-Holstein)april-25april-25
Onbekend; botten gevonden 1-4-2025OnbekendNunspeet GelderlandOnbekendCEOnbekendOnbekendapril-25
26-03-25VerkeersongevalWoudenberg, N224 UtrechtGW4412mCENederland, Utrechtse Heuvelrug (Utrecht)augustus-24maart-25
14-03-25VerkeersongevalDeurningen, A1 OverijsselGW4892mCE(Nog) Onbekendmaart-25maart-25
13-03-25VerkeersongevalWapenveld, Kamperweg GelderlandGW4891fCENederland, Noordoost-Veluwe (Gelderland)maart-25maart-25
13-02-25Verkeersongeval't Harde, N309 GelderlandGW4704mCENederland, Noordoost-Veluwe (Gelderland)februari-25februari-25
06-01-25VerkeersongevalApeldoorn, N344 GelderlandGW4703fCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)januari-25januari-25
27-12-24Nooddoding na aanrijdingPesse, A28 DrentheGW4401fCEDuitsland, Friedeburg (Nedersaksen)oktober-24december-24
20-12-24VerkeersongevalWehl, A18 GelderlandGW4008mCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)januari-24december-24
05-12-24Nooddoding na aanrijdingEde, A12 GelderlandGW4608fCENederland, Zuidwest-Veluwe (Gelderland)december-24december-24
30-11-24VerkeersongevalWapse, N855 DrentheGW4612mCENederland, Drents-Friese regio (Drenthe/Fryslân )november-24november-24
24-11-24VerkeersongevalOtterlo, N310 GelderlandGW4610mCENederland, Midden-Veluwe (Gelderland)november-24november-24
23-11-24Onbekend, vermoedelijk predatie wolfHoge Veluwe GelderlandGW4609fCENederland, Zuidwest-Veluwe (Gelderland)november-24november-24
22-11-24VerkeersongevalEde, N781 GelderlandGW3661mCEDuitsland, Drewensee (Mecklenburg-Vorpommern)november-24november-24
10-11-24VerkeersongevalOssendrecht, A4 Noord-BrabantGW4611mCEDuitsland, Bucknitzer Heide (Brandenburg)november-24november-24
09-11-24VerkeersongevalLeersum, N226 UtrechtGW4477mCENederland, Utrechtse Heuvelrug (Utrecht)oktober-24november-24
03-11-24VerkeersongevalOtterlo, N310 GelderlandGW4614fCENederland, Zuidwest-Veluwe (Gelderland)november-24november-24
29-10-24Nooddoding na aanrijdingHoog Soeren, N344 GelderlandGW4613mCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)oktober-24oktober-24
26-09-24VerkeersongevalOtterlo, N310 GelderlandGW4510fCENederland, Zuidwest-Veluwe (Gelderland)september-24september-24
26-09-24VerkeersongevalOtterlo, N310 GelderlandGW4509fCENederland, Zuidwest-Veluwe (Gelderland)september-24september-24
26-09-24VerkeersongevalOtterlo, N310 GelderlandGW4508mCENederland, Zuidwest-Veluwe (Gelderland)september-24september-24
Onbekend; karkas gevonden 20-9-2024Onbekend, vermoedelijk predatie wolfHoge Veluwe GelderlandGW4005mCENederland, Zuidwest-Veluwe (Gelderland)januari-24september-24
05-09-24VerkeersongevalHarskamp GelderlandGW3695mCENederland, Zuidwest-Veluwe (Gelderland)september-23september-24
24-08-24VerkeersongevalPutten, A28 GelderlandGW3425mCEDuitsland, Flechtinger Höhenzug (Saksen-Anhalt)juni-23mei-24
Onbekend; karkas gevonden 14-8-2024Vermoedelijk predatie wolfHoge Veluwe GelderlandGW3012fCEDuitsland, Göhrde (Nedersaksen) oktober-22juni-24
11-06-24VerkeersongevalUlvenhout, A58 Noord-BrabantGW3826mCEBelgië, Hechtel-Eksel (Vlaanderen)juni-24juni-24
Onbekend; karkas gevonden 23-5-2024Onbekend, vermoedelijke natuurlijke doodsoorzaakHoog Soeren GelderlandGW4411mCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)mei-24mei-24
04-04-24VerkeersongevalSittard, N297 LimburgGW4246fCE(Nog) Onbekendapril-24april-24
21-03-24VerkeersongevalSpier, A28 DrentheGW4245mCE(Nog) Onbekendmaart-24maart-24
23-02-24VerkeersongevalEde GelderlandGW4244fCENederland, Zuidwest-Veluwe (Gelderland)februari-24februari-24
18-12-23VerkeersongevalErmelo, N302 GelderlandGW3884mCENederland, Noordwest-Veluwe (Gelderland)december-23december-23
13-12-23VerkeersongevalLeusden, N227 UtrechtGW3814fCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)december-23december-23
07-12-23Aanrijding met treinHoog Soeren GelderlandGW3243fCE(Nog) Onbekendapril-23december-23
06-12-23Aanrijding met treinEde GelderlandGW3883fCENederland, Zuidwest-Veluwe (Gelderland)december-23december-23
01-12-23Vermoedelijk predatie wolfElspeet GelderlandGW3693fCENederland, Noordwest-Veluwe (Gelderland)oktober-23december-23
23-11-23Natuurlijke doodUddel GelderlandGW3875mCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)november-23november-23
24-10-23Aanrijding met treinWinterswijk GelderlandGW3647fCEDuitsland, Steinhorst (Nedersaksen)oktober-23oktober-23
Onbekend; karkas gevonden 07-09-2023Onbekend, vermoedelijk natuurlijke doodsoorzaakHoge Veluwe GelderlandGW3873fCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)september-23september-23
28-08-23VerkeersongevalArnhem, A12 GelderlandGW3158mCENederland, Midden-Veluwe (Gelderland)november-22augustus-23
09-07-23Afschot na probleemsituatieWapse DrentheGW3151mCENederland, Drents-Friese regio (Drenthe/Fryslân )november-22juli-23
30-05-23Vermoedelijk aanrijdingMidden-Veluwe GelderlandGW960fCEDuitsland, Göhrde (Nedersaksen) augustus-18juni-23
13-04-23Nooddoding na aanrijdingZevenaar, A12 GelderlandGW2937mCEBelgië, Hechtel-Eksel (Vlaanderen)april-23april-23
05-03-23VerkeersongevalGrathem-Kelpen-Oler, A2 LimburgGW3065fCEBelgië, Hechtel-Eksel (Vlaanderen)maart-23maart-23
03-03-23VerkeersongevalVught/Sint-Michielsgestel, A2 Noord-BrabantGW3236fCEBelgië, Hechtel-Eksel (Vlaanderen)maart-23maart-23
16-01-23VerkeersongevalHoogersmilde DrentheGW3153fCENederland, Drents-Friese regio (Drenthe/Fryslân )januari-23januari-23
11-01-23VerkeersongevalBeesd, A2 GelderlandGW2905mCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)mei-22januari-23
21-09-22OnbekendHeerde, A50 GelderlandGW2932mCEOnbekendseptember-22september-22
05-06-22VerkeersongevalApeldoorn Noord, A50 GelderlandGW2669fCEOnbekendmaart-22juni-22
09-04-22VerkeersongevalNederweert, A2 LimburgGW2379mCEBelgië, Hechtel-Eksel (Vlaanderen)april-22april-22
Onbekend; karkas gevonden eind februari 2022Verdachte omstandighedenUgchelen GelderlandGW3154mCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)februari-22februari-22
15-02-22VerkeersongevalWeert, A2 LimburgGW2433mCEBelgië, Hechtel-Eksel (Vlaanderen)februari-22februari-22
17-01-22VerkeersongevalEkenrooi, A67 Noord-BrabantGW2432mCEBelgië, Hechtel-Eksel (Vlaanderen)januari-22januari-22
22-12-21VerkeersongevalElspeet, N310 GelderlandGW1964mCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)januari-21december-21
01-10-21StroperijStroe GelderlandGW1490mCEOnbekendnovember-20oktober-21
28-05-21VerkeersongevalAppelscha, N381 FryslânGW2362mCEOnbekendmei-21mei-21
06-03-21VerkeersongevalEde, N224 GelderlandGW1729fCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)juni-20maart-21
04-03-20VerkeersongevalEpe, [weg onbekend] GelderlandGW1626mCENederland, Noord-Veluwe (Gelderland)maart-20maart-20
13-11-17VerkeersongevalKloosterhaar, N343 OverijsselGW843mCEDuitsland, Babben-Wanninchen (Brandenburg)november-17november-17
03-03-17VerkeersongevalHoogeveen, A28 DrentheGW657mCEDuitsland, Cuxhaven (Niedersaksen)maart-17maart-17

Uitgelicht: onderzoek naar dode wolven

Dode wolven worden in opdracht van provincies onderzocht op onder andere de doodsoorzaak en verschillende ecologische aspecten. Onderzoekers van het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC)Deze link opent in een nieuw tabblad van Universiteit Utrecht en Wageningen Environmental Research (WENR)Deze link opent in een nieuw tabblad voeren sectie uit op het dier. DWHC verricht veterinair onderzoek zoals de doodsoorzaak en eventueel onderliggende ziekten. WENR verricht dierecologisch onderzoek en richt zich hierbij op leeftijd, geslacht, conditie, voortplantingsstatus en voedselkeuze. Van elke dood dier wordt ook DNA afgenomen om het individu te bepalen. De DNA-analyse vindt plaats bij de reguliere, periodieke analyses van waarnemingen en schadegevallen. De onderzoeksresultaten deelt BIJ12 in opdracht van de provincies in de voortgangsrapportage over de activiteit van de wolf.

Autopsie in beeld

Het Instituut voor Natuur- en BosonderzoekDeze link opent in een nieuw tabblad in Vlaanderen toont in deze video de autopsie van GW979m, het aangereden ouderdier van de Vlaamse Hechtel-Eksel roedel. De onderzoekers tonen hoe de autopsie verloopt en welke kennis wordt opgedaan.

Video: Autopsie in beeld

Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek in Vlaanderen toont in deze video de autopsie van GW979m, het aangereden ouderdier van de Vlaamse Hechtel-Eksel roedel. De onderzoekers laten zien hoe de autopsie verloopt, welk onderzoek er wordt uitgevoerd en welke kennis wordt opgedaan.

Bron: Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek België

Disclaimer: BIJ12 is geen eigenaar van deze video en niet betrokken geweest bij de productie van de video. BIJ12 is daarom niet verantwoordelijk voor de inhoud van de video.

Downloads

Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023

Download bestand Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023

Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023 – Interventie richtlijnen

Download bestand Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023 – Interventie richtlijnen

Monitoringsplan wolf – veld- en labprotocollen

Download bestand Monitoringsplan wolf – veld- en labprotocollen